KZ
Баланы алғашқы сабақтарда сөйлеуге жатпайтын дыбыстарды есту арқылы қабылдауға үйретуден бастаңыз — дыбыстық тітіркендіргішке белгілі бір әрекетпен жауап беру: ойыншықтың суреті бар картинканы көрсету, жалаушаны көтеру, допты лақтыру, фигураларды тұғырға қою, ойыншықтарды ауыстырып қою, моншақтарды банкаларға салу, музыкалық аспаптарда ойнау қимылдарын еліктеу, пирамидаларды жинау және бөлшектеу. Бұл тапсырмаларды алдымен бала орындай алатын қашықтықта ұсыныңыз, кейін арақашықтықты 6 метрге және одан да алысқа дейін біртіндеп арттырыңыз. Міндетті түрде баланы дыбыстық белгіні күтуге және әрекетті дәл дыбыс басталған сәтте орындауға үйретіңіз. Бала бұл тапсырманы есту-көру негізінде орындай бастағаннан кейін, дыбыстарды тек есту арқылы қабылдауға көшіңіз. Алғашында жоғары жиілікті дыбыстарды (шарманка, қоңырау, сылдырмақ), кейін орта жиілікті дыбыстарды (ағаш ксилофон, камертондар), соңында төмен жиілікті дыбыстарды (төмен жиілікті барабандар, сырнайлар) ұсыныңыз.
Баланы дыбыстың қарқындылығын түсінуге үйретіңіз, оны «қатты», «ақырын» сөздерімен сүйемелдеңіз. Ол дыбыстардың қатты немесе ақырын болатынын түсінгеннен кейін, орташа қарқындылықтағы дыбыстарды ажыратуға үйретіңіз және мұндай дыбыстарды «жақсы» сөзімен белгілеңіз.
Әртүрлі күшті дыбыстарға реакцияның болуын және сипатын бақылап, оларды «жақсы», «ақырын», «қатты» сөздерімен белгілеңіз. Жұмыс басталар алдында балаға дыбыс көзін көрсетіңіз, оны тыңдауға және дыбысты өз бетінше шығаруға мүмкіндік беріңіз, содан кейін көру мен естуге сүйене отырып, қажетті әрекетті орындауын сұраңыз.
«Дыбыс бар – дыбыс жоқ» ұғымын қалыптастырыңыз. Әрбір дұрыс жауап үшін баланы мадақтап отырыңыз. Мысалы, балалар суретіне жапсырмалар жапсыруға немесе құмыраны әдемі гүлдермен толтыруға болады; балаға көңілді бейнелерді немесе әртүрлі суреттерді салып беруге болады. Бала тапсырманы есту-көру негізінде орындай бастағаннан кейін, дыбыстарды тек есту арқылы қабылдауға көшіңіз.
Содан кейін баланы дыбыстарды олардың көздерімен сәйкестендіруге және оларды жұптап салыстыру кезінде, сондай-ақ 3 және одан да көп дыбыстың ішінен таңдауға үйретіңіз. Бұл баланың жасына және жеке мүмкіндіктеріне байланысты жүргізіледі (дифференциалды қабылдау).